Aanleg Fase 2 Spinozalaan – Deel 1

Gisteren, vrijdag 19 juni, is de puinweg door Avema Wegenbouw opgehoogd met granulaat. Helemaal uitgemeten met laser, GPS en dergelijke. Uitgevlakt, gewalst. Hieronder enkele foto’s van het gebeuren.

Volgende week vrijdag volgt deel twee. Dan komt de asfaltlaag er op. De uiteindelijke weghoogte zal -4.11 NAP worden. Dan zitten we met het vloerpeil van onze woning (-4.00 NAP) nog 11 cm hoger dan het wegdek. Maar dat is pas ergens in 2021. Voorlopig komt er vrijdag een eerste laag asfalt op. In 2021 wordt dan de hele Spinozalaan met een finale asfaltlaag op -4.11 NAP gebracht.

Water in de tuin

Dat was toch nog wel een “dingetje“. Als het enigszins mogelijk is willen we hier geen drinkwater uit de kraan voor gebruiken. Het eerste wat we overwogen, was (begin 2018) een regenwateropslag onder de grond. Zes kubieke meter, van beton inclusief pomp en koppelingen e.d. Ruim € 3000,  behoorlijk duur dus. Destijds niet gedaan, ook omdat we op dat moment erg conservatief rekenden wat betreft budget voor ons project.

Regentonnen. Iedere kant van het dak van het huis twee regenpijpen. Iedere pijp één ton? Dat zijn er vier voor het huis en twee voor de schuur. Voor in totaal grofweg 110 m². Even meerekenen: valt er 10 mm regen op een dag, dan hebben we het over 1100 liter water, verdeeld over zes tonnen. Ook duur, eentje heeft niet zoveel zin. Zes is duur. Dat plan ook maar laten vallen.

De sloot was natuurlijk ook een optie. In ons laatste (goedgekeurd) plan voor het Waterschap is de verbrede sloot onze waterberging. We hadden in ons eerste plan een vijver (zie ons artikel over “Twee grote kluiven” van 24 februari 2018), dat hebben we veranderd om wat beter bij de buren aan te sluiten. Maar het blijft natuurlijk onze waterberging. We stoppen er dus redelijk wat water in. Reken even mee: het oppervlak van het niet-waterdoorlatend deel van ons kavel is ongeveer 360 m². Bij een regenbui van 10 mm betekent dat 3.6 m³ water. In principe is de sloot daar de berging voor. Om daar dan af en toe een kubiek metertje water weer uit te halen zou mogelijk moeten zijn.

Gekeken naar de verschillende tonnen voor water in de tuin. Wat we her en der veel zagen, waren van die vierkante tonnen met een stalen staketsel er om heen. Dat zijn dus IBC containers, afkorting van “Intermediate Bulk Container“. Die worden veel gebruikt voor het vervoer van allerlei vloeistoffen, van levensmiddelen tot brandstoffen en ander chemisch spul.

Uiteindelijk na veel vergelijken bij de firma Kruizinga in Wapenveld, ten zuiden van Zwolle, besteld. Laten bezorgen was me te duur. Dus de aanhanger maar even achter de auto gehangen en op vrijdagmiddag (24 april) naar Wapenveld getogen.

IBC container op aanhanger. Net terug van de firma Kruizinga in Wapenveld.
IBC container op aanhanger.
De IBC container uitgeladen.
De IBC container op de plek achter de schuur.

Tja, de sloot is nog een kleine 20 meter verderop. Ik had al een dompelpomp gekocht, een goeie, een “DAB FEKA 600 M-A“. Maar om die nou rechtstreeks de sloot in te mikken, is ook weer zoiets. Dan pomp je er te veel viezigheid mee op. Een beetje Googelen gaf de oplossing: een trommel van een oude wasmachine.

De dompelpomp.
21 meter slang.
Wasmachinetrommel in de sloot.
Wasmachinetrommel in de sloot. Water in de trommel blijft redelijk helder.
Wasmachinetrommel in de sloot met dompelpomp er in.
De vasthouder wint!

Zo doen we dat dan. Een kuub in ongeveer 24 minuten. Dat valt nog mee, een dikke 40 liter per minuut.

En dan nu een filmpje:

En tot slot:

Ook zelf maar eens op de foto.
Dikke waterstraal.

 

De slimme meter

Al een tijdje ben ik met een nieuw project bezig. Het uitlezen van de slimme meter in de meterkast via de P1 poort. Daar heb je een aparte kabel voor nodig, een seriële kabel (USB-P1) met aan de ene kant een RJ11 connector en aan de andere kant een USB aansluiting. Hiermee verbind je de P1 poort van de meter met een computer, in mijn geval een Raspberry Pi.

De situatieschets.

Met een geschikt programma kan je dan de gegevens van de slimme meter uitlezen. So far so good.

Op dit moment draait het derde systeem. De eerste twee bleken niet stabiel genoeg. Beide systemen vallen onder de noemer “domotica” software. Dat wil zeggen dat de software meer kan dan alleen een slimme meter uitlezen. Van jaloezieën sluiten als de zon gaat schijnen tot de lampen aan als het begint te schemeren. Huisautomatisering dus.

Het eerste systeem was openHAB, op de Raspberry Pi geïnstalleerd onder Ubuntu. Het crashte me te vaak, niet langer dan twaalf uur aan één stuk gedraaid. Dan moest ik het systeem herstarten. Alle verzamelde data natuurlijk verdwenen. Ik kan niet zeggen of het nu aan de applicatie lag of dat Ubuntu bijvoorbeeld niet stabiel genoeg draaide op de Pi.

Tweede systeem, ook een domotica product, was “Domoticz“. Geïnstalleerd onder Raspian Buster Lite draaide een stuk stabieler. Het heeft zeker een aantal weken zonder problemen gewerkt. Echter toen ik op een gegeven moment vanuit de web interface van Domoticz een update van het systeem uitvoerde, was de stabiliteit ver te zoeken. Uiteindelijk besloten om uit te kijken naar iets anders.

En dat is nu mijn derde systeem: “P1 monitor“. Dit is geen domotica software, maar puur het uitlezen van de slimme meter. Alhoewel er toch ook wat uitbreidingen op zijn aangebracht. Ik kan nog niet zo heel veel vertellen over de stabiliteit, het draait nu ruim een week en het lijkt er op dat het inderdaad stabieler werkt. Dat is misschien niet zo verwonderlijk, want deze applicatie is een totaal pakket inclusief het onderliggende OS “Debian“. Maar het blijft natuurlijk afwachten.

De data wordt bewaard in een SQL database (SQLite). Ik maak er iedere dag geautomatiseerd een backup van. Bij een update van het systeem exporteer ik de data nog eens extra. Ik heb nog niet veel met de geëxporteerde data gedaan, wel gezien dat het bestand waar de historische data in staat een leesbaar bestand is (ascii), zo genaamd een “comma separated value” bestand (csv). Dat biedt mogelijkheden.

Dan nu enkele plaatjes van de interface van P1 monitor:
Donderdag, 7 mei 2020.

Zie ook het vorige artikel “Fikse tegenvaller met zonnepanelen“. Een dag waarop de omvormer 14 keer uitschakelde vanwege een te hoog voltage op fase L3.

L3 is de fase, waar de omvormer “op zit”.
Pagina verbruik en levering elektriciteit. Bij “Geleverd” zie je dat de omvormer langzaam aan weer begint te leveren aan het net.
Onderaan de curve met duidelijk de uit- en inschakeling van de omvormer te zien.
Dag curve van 7 mei 2020.
Vrijdag, 8 mei 2020.

Gek genoeg geen probleem met de spanning op L3. De dipjes in de curve is vooral opkomende bewolking.

Dag curve van 8 mei 2020.

Bijbehorende curve van de zonnepanelen.

Dag curve PV panelen van 8 mei 2020.
Zaterdag, 9 mei 2020.

Stralend weer de hele dag, wel een minieme hoge sluierbewolking, waar de zon fiks doorheen schijnt (vooral in de ochtend). Je zou verwachten, vanwege het weekend, weer flinke problemen met afschakelen van de omvormer. Niets van dat alles, een perfecte opbrengst, bijna 32 kWh. Blijft vreemd… Mogelijk proberen ze toch bij Liander om het capaciteitsprobleem op de een of andere manier over de afnemers te spreiden.

Let op de vorm van de curve. Ons dak met de zonnepanelen staat exact op het Zuiden!

Dag productie PV panelen van 09-05-2020.
Dag curve van zaterdag 9 mei 2020. We hebben zo’n 9 kWh gebruikt gedurende de zonneschijn.

 

Fikse tegenvaller met zonnepanelen

De opbrengst is niet wat verwacht. We hebben twee problemen.

De capaciteit van de omvormer is aan de lage kant geschat. In totaal hebben we 4.4 kWp op het dak liggen. De aannemer heeft gerekend met een performance van 85% en dan zou de omvormer het makkelijk aan moeten kunnen. Ze hebben een omvormer geplaatst met een maximum capaciteit van 4 kW. Naar mijn mening is dat fout ingeschat. De 85% kan over een aantal jaren wel kloppen als de performance van de panelen afneemt, maar op dit moment lijkt me dat je van 100% uit moet gaan. Op zich valt het verlies hierdoor wel mee. Het topje van de curve stelt uiteindelijk niet zo veel voor.

26 maart 2020. Geen wolkje aan de lucht. Capaciteit van de omvormer is 4 kW. We missen het topje van de grafiek.

Het tweede probleem is groter. De capaciteit van ons stroomnet is niet toereikend. We zijn in Oosterwold aangesloten op een stroomverdeelstation bij Zeewolde. Dat station heeft te weinig capaciteit om alle stroom die er wordt opgewekt op een zonnige dag te verwerken. Het gevolg is dat de spanning op het wisselstroomnet kan oplopen tot boven de maximaal toegestane 253 Volt. Omvormers hebben een verplichte overspanningsbeveiliging, die er voor zorgt dat deze uitschakelt als de 253 Volt overschreden wordt. Het probleem wordt alleen nog maar groter naarmate er meer huizen gebouwd worden. Het overgrote deel van de huizen heeft een behoorlijke hoeveelheid panelen op het dak liggen.

Wij zitten in het gebied van het elektriciteitsstation OS Zeewolde.

De curves zien er bij een zonnige dag zo uit, als er in het bovenstaand gebied weinig stroom wordt afgenomen:

Zondag, 19 april 2020. Volstrekt wolkeloze hemel gedurende de hele dag.
Maandag, 20 april 2020. Eveneens geen wolkje aan de lucht gedurende de hele dag.

De curve van donderdag, 26 maart, laat geen problemen zien met uitval van de omvormer. Een doordeweekse dag en blijkbaar wordt er genoeg stroom afgenomen om het wisselstroom voltage niet boven de 253 Volt te laten uit komen. De curves van 19 en 20 april zijn op zondag (weekend) en maandag (eerste dag van de meivakantie). Op deze dagen wordt er minder stroom gevraagd.

Filmpje van de omvormer op het moment dat de spanning de 253 Volt overschrijdt. Let op linksboven: Vac[V] springt van 253.0 naar 253.1, de omvormer wordt automatisch uitgeschakeld om een minuut later weer op te starten.

Op de site van Liander is het volgende te lezen.

Het station Zeewolde heeft de maximale capaciteit bereikt voor het transporteren van elektriciteit. Het is tijdelijk niet mogelijk te voldoen aan nieuwe aanvragen voor het terugleveren van elektriciteit.

Het is nodig het station Zeewolde aan te passen. Deze aanpassingen zijn naar verwachting in 2023 klaar.

Daarna is het mogelijk om een extra 150/20kV transformator te plaatsen, waardoor de capaciteit voor het terugleveren van elektriciteit wordt vergroot. We verwachten de werkzaamheden hiervoor af te ronden in 2024.

Daar kunnen we het dan mee doen. Maar natuurlijk niet helemaal. Ongeveer driekwart van de huizen in Oosterwold heeft blijkbaar het probleem. Op dit moment zijn we bezig met een aantal mensen van Platform Oosterwold (…Het Platform is ontstaan uit de wens om met de Oosterwold organisatie, gemeente en andere instanties uit te wisselen en al lerend tot verbetering te komen van werkwijze, procedures, doorloop, communicatie enz. Daarvoor zijn een aantal actieve initiatiefnemers en bewoners bij elkaar gekomen. Sommige initiatiefnemers van het eerste uur, anderen zitten nog in de vergunningsprocedure…).

Met een enquête, Inventarisatie uitval zonnepanelen Oosterwold, doen we mee om de zaak een beetje in kaart te brengen. En om het vervolgens aan te zwengelen richting Liander, de gemeente, de ACM etc. In de hoop natuurlijk dat er op kortere termijn misschien (deel)oplossingen zullen komen.

Hoogste tijd voor een update

Het is al weer ruim anderhalve maand geleden, dat ik een stukje heb gepubliceerd. Niet dat er tussentijds niets is gebeurd. Verre van dat. Inmiddels zijn alle hopen klei afkomstig uit de plantgaten voor de fruitbomen afgevoerd naar de moestuin. Dat geeft gelijk een probleem. Alle brokken klei zijn door de droogte zo hard, dat we ze bijna met een moker kapot moeten slaan. En dat is dus niet te doen. Begin van het jaar had ik op het internet een elektrische freesmachine besteld. Daar heb ik nu de moestuin in één richting helemaal gefreesd. Zwaar werk en daar krijg je de harde brokken klei ook niet mee stuk. In het paasweekend heb ik de moestuin van Liesbeth ook in de andere richting nog gefreesd. Dus Lies kan d’r gang gaan. Ja, ge hoort het goed, we hebben allebei een aparte moestuin. Dat is dé manier om de lieve vrede te bewaren. In de kruidentuin gaan we toch proberen samen te werken. Tsja, maar zien hoe het gaat. En als het dan ook nog een keertje wil gaan regenen…

De hazelnoot struiken, vier stuks, vijg en ander klein fruit is inmiddels ook al geplant. Het klein fruit ga ik leiden langs schapengaas (Prairie Crapal Licht 80cm hoog, rollen van 50 meter), dat ik vorige week heb laten komen. Dat span ik tussen een serie boompalen. Die staan inmiddels in de grond en het gaas is bevestigd. De rest van het gaas gaat gebruikt worden voor een lage omheining van de kavel. Daar heb ik ook nog een hele zwik weide palen (Kastanje Palen 1.60m/8-10cm geschild en gepunt) tegelijk voor laten meekomen. Maar de moestuin heeft nu toch voorrang. “De vruich aerpel mótte de gróntj in.” En alle ander moestuin gerei moet gezaaid.

Vier verschillende struiken hazelnoot.
De palen staan en het hekwerk is bevestigd voor het klein fruit.
Bloesem, ik meen van de Elstar appel.
Bloesem van de peer Williams.
Gedeelte van mijn moestuin. Zojuist gefreesd. Aan de straatkant komen een paar rijen aardappels, vroege en late.
Vanaf de straat gezien. Laatste deel, rechts achter, wordt morgen gefreesd. Links naast het helofyten filter de moestuin van Liesbeth. Lies heeft de aardappels al in de grond, Frieslander, een vroeg ras. Er tussen in gaan we iets met kruiden doen.